کاربرد کربن فعال در حوزه پزشکی
کاربرد کربن فعال در پزشکی به دلیل ویژگی های منحصر به فرد این ماده از اهمیت ویژه ای برخوردار است .کربن فعال ماده ای جامد ،سیاه رنگ و بسیار متخلخل است که به دلیل سطح جذب بسیار بالا توانایی قابل توجهی در جذب مواد شیمیایی،سموم وگازها دارد.این ویژگی باعث شده است کربن فعال در پزشکی به عنوان یک عامل موثر در جذب و حذف مواد مضر از بدن مورد استفاده قرار گیرد.به واسطه بی اثر بودن شیمیایی و سرعت عملکرد مناسب این ماده جایگاه ویژه ای در درمان های اورژانسی،فرآورده های دارویی و تجهیزات پزشکی پیدا کرده است.
انواع کاربردهای کربن فعال در پزشکی
درمان مسمومیت واوردوزها :
کربن فعال به طور گسترده در درمان مسمومیت های خوراکی و مصرف بیش از حد داروها استفاده می شود.این ماده با جذب سموم وداروها در دستگاه گوارش مانع ورود آن ها به جریان خون می شود و بیشترین اثر بخشی را زمانی دارد که در 1 تا 2 ساعت اولیه پس از مسمومیت مصرف شود.البته برای همه سموم موثر نیست و موادی مانند الکل ،سیانید وفلزات سنگین را به خوبی جذب نمی کند.
استفاده از دوزهای مکرر در مسمومیت های شدید:
از دیگر کاربرد کربن فعال در پزشکی ،در برخی مسمومیت های خاص ازدوزهای مکرر کربن فعال برای افزایش دفع دارو ها از بدن استفاده می شود.این روش باعث قطع چرخه جذب مجدد دارو از روده می گردد و درمورد داروهایی مانند کاربامازپین،تئوفیلین و فنوباربیتال کاربرد دارد.
کاهش نفخ و گازهای گوارشی:
کربن فعال در برخی فرآورده های دارویی برای کاهش نفخ و گاز معده و روده به کار می رود.این ماده با جذب گازهای تولید شده در دستگاه گوارش،احساس پری ،فشار وناراحتی شکمی را کاهش می دهد هرچند شواهد علمی آن محدود است.
نحوه استفاده از زغال فعال برای جلوگیری از نفخ شکم:
قرص یا قرص جویدنی :این یکی از رایج ترین شکل های کربن فعال در داروخانه هاست قرص ها معمولا مقدار مشخصی زغال فعال دارند وبرای کاهش نفخ ،گاز ومشکلات گوارشی پس از غذا مصرف می شوند و به صورت بسته های 30 تا 50 عددی عرضه می شوند.
کپسول های خوراکی :کپسول های حاوی پودر کربن فعال هم برای راحتی بلع و مصرف پیش و بعد از وعده های غذایی تولید شده اند.بسیاری از برندهای بین المللی این کپسول ها را با دوز های مشخص (مثلا mg200-280 در هر کپسول) ارائه می دهند که برای جذب گازهای گوارشی وکاهش نفخ مناسب اند.
پودر قابل حل در آب:برخی محصولات کربن فعال به صورت پور خام یا پودر قابل حل در آب در بازار هستند که می توان آن ها را با مایعات مخلوط کرد و پیش از غذا مصرف کرد.این شکل برای افرادی که بلع قرص یا کپسول را مناسب می دانند مناسب است.
ترکیبات گیاهی یا چند ماده ای :در برخی مکمل ها کربن فعال باترکیبات گیاهی یا فیبرهای دیگر (مثلا ریشه بورداک یا عصاره های گیاهی) ترکیب شده تا علاوه بر جذب گاز حمایت از سلامت گوارش ارائه دهد.
از نکات مهمی که در مصرف کربن فعال باید رعایت کرد این است که معمولا دستور مصرف روی بسته بندی ذکر می شودکه باید رعایت شود و اگر داروی دیگری مصرف کنی حداقل 2 ساعت فاصله بین کربن فعال وداروهای دیگر بگذار تا جذب داروها درست صورت گیرد.
کاربرد در تصفیه خون و هموپرفیوژن:
در برخی موارد مسمومیت شدید یا نارسایی کلیوی کربن فعال در سیستم های هموپرفیوژن استفاده می شود. در این روش خون بیمار از فیلترهای حاوی کربن فعال عبور داده می شود تا سموم خاص مستقیما از خون جذب و حذف شوند.
استفاده در پانسمان ها و درمان زخم ها:
زغال فعال در پانسمان های پیشرفته برای درمان زخم های مزمن،سوختگی ها و زخم های عفونی کاربرد دارد.این پانسمان ها با جذب باکتری ها و ترشحات زخم به کاهش بوی نامطبوع و بهبود روند ترمیم کمک می کنند.
موارد مصرف کربن فعال در پزشکی و کاربردش در دندان پزشکی
در برخی محصولات بهداشتی دهان ودندان کربن فعال به عنوان ماده ی سفید کننده استفاده می شود. با این حال مصرف مکرر آن می تواند باعث ساییدگی مینای دندان و افزایش حساسیت شودبه همین دلیل استفاده طولانی مدت آن توصیه نمی شود.
کاربرد زغال فعال در مراقبت از پوست :
از دیگر موارد مصرف کربن فعال در پزشکی می توان به کاربرد زغال فعال در مراقبت از پوست اشاره کرد که مصارف مصرف آن در محصولات آرایشی و بهداشتی مانند ماسک ها،شوینده ها، وصابون ها اشاره کرد.این ماده با قدرت جذب بالای خود می تواند آلودگی ها ،چربی اضافه ،سموم محیطی و بقایای مواد آرایشی را از سطح پوست و منافذ آن جذب کند و به پاکسازی عمیق پوست کمک نماید.استفاده کنترل شده از کربن فعال به براقیت پوست های چرب ،پیشگیری از انسداد منافذ و بهبود ظاهر پوست مستعد آکنه کمک می کند هر چند مصرف بیش از حد آن ممکن است باعث خشکی یا تحریک پوست شود.
موارد مصرف کربن فعال در پزشکی و خرید کربن اکتیو از پراوند
کربن اکتیو در پزشکی به دلیل خاصیت جذب قوی مواد سمی و دارویی کاربردهای گسترده ای دارداز جمله در درمان مسمومیت ها،کاهش گاز معده ،بهبود عملکرد کلیه وکبد و تتصفیه داروها و محلول های پزشکی این ماده می تواند ترکیبات مضر را در دستگاه گوارش جذب کرده و از جذب آن ها توسط بدن جلوگیری کند.علاوه بر موارد مصرف زغال فعال در پزشکی می توان به کاربردهای دیگر آن از جمله در تصفیه آب ،فیلترینگ و دستگاهایی همچون آب شیرین کن صنعتی(RO) اشاره کرد.برای خرید کربن اکتیو با کیفیت شرکت پراوند یکی از منابع معتبر در ایران است که امکان تهیه انواع کربن اکتیو مناسب برای مصارف پزشکی و صنعتی را فراهم می کند و با ارائه اطلاعات فنی و گریدهای مختلف انتخاب محصول مناسب را ساده می سازد .برای خرید با کارشناسان پراوند تماس بگیرید.
?سوالات متداول کاربرد کربن فعال در پزشکی :
کربن فعال چیست وچگونه در پزشکی کار می کند؟
کربن فعال (زغال اکتیو) یک پودر بسیار متخلخل است که به دلیل سطح جذب بالایش می تواند مولکول های سموم و داروهای مضر را از طریق چسبیدن به سطح خود (adsorption) در دستگاه گوارش جذب کند وازورود آن هابه جریان خون جلوگیری نماید بنابراین در اورژانس و درمان مسمومیت های خوراکی کاربرد دارد.
چه زمانی باید از کربن فعال در موارد مسمومیت استفاده شود؟
اثر کربن فعال زمانی بیشترین اهمیت دارد که در اولین ساعت پس از بلع سم سا داروی سمی مصرف شود در برخی مسمومیت ها حتی تا 4 ساعت بعد از مصرف ممکن است مفید باشد اما هر چه زودتر استفاده شود کارایی بیشتری خواهد داشت .
کربن فعال برای کدام نوع سموم موثر نیست ؟
کربن فعال برای بسیاری از سموم موثر است اما نمی تواند جذب و خنثی کننده ی مواردی مانند اسیدها و بازهای خورنده ،الکل ها ، فلزات سنگین (مانند آهن و لیتیم) و برخی حلال ها باشد.بنابراین در این موارد نباید روی آن حساب کرد.
آیا هر کسی می تواند کربن فعال را در خانه مصرف کند؟
خیر مصرف کربن فعال برای درمان جدی مسمومیت باید تحت نظر متخصص یا در اورژانس انجام شود چون دوز مناسب ،نحوه مصرف و شرایط بیمار نقش مهمی در نتیجه درمان دارد.
آیا کربن فعال فقط یکبار در درمان مسمومیت استفاده می شود؟
در برخی موارد پزشکی به خصوص وقتی داروی سمی مدت زیادی در دستگاه گوارش باقی بماند یا جذب مجدد داشته باشدممکن است پزشک دوزهای مکرر کربن فعال را با فاصله ی زمانی مشخص تجویز کند تا دفع سم موثرتر شود.
آیا کربن فعال عوارض جانبی دارد؟
اگرچه در درمان های کوتاه مدت زیر نظر پزشک معمولا ایمن است مصرف نادرست یا طولانی مدت می تواند باعث یبوست ،تهوع ،انسداد روده یا تداخل با جذب داروهای دیگر شود باید با احتیاط و راهنمایی پزشکی استفاده شود.
آیا کربن فعال می تواند داروهای مفید بدن را هم جذب کند؟
بله کربن فعال می تواند جذب برخی داروهای خوراکی را کاهش دهد واثر آن ها را تضعیف کند بنابراین اگر فرد داروی مهمی مصرف می کند باید زمان مصرف کربن فعال ودارو حداقل چند ساعت از هم جدا باشد یا تحت نظر پزشک باشد.
بدون دیدگاه